ระบบป้อนไฟฟ้า ด้วยสายส่งเหนือรางใช้กับรถไฟฟ้าทั้งไฟฟ้ากระแสตรงและกระแสสลับ สายป้อนกระแสไฟฟ้า (Contact Wire) อยู่สูงจากรางรถไฟประมาณ 5 เมตร เสากระโดงบนหลังคารถเรียกว่า “สาลี่” (Pantograph) ยื่นขึ้นไปรับกระแสไฟฟ้ามาใช้ขับเคลื่อนขบวนรถและระบบอำนวยความสะดวกต่างๆ บนขบวนรถไฟ

ระบบการ ป้อนกระแสไฟฟ้าด้วยสายส่งเหนือราง ใช้กับรถไฟฟ้าแรงดันสูง ปกติใช้กับไฟฟ้ากระแสตรงแรงดัน 1,500-3,000 โวลท์ และไฟฟ้ากระแสสลับแรงดัน 25,000 โวลล์ ซึ่งประหยัดค่าใช้จ่ายในการติดตั้งระบบการจ่ายไฟให้กับขบวนรถ

ระบบนี้ใช้ กับขบวนรถไฟทางไกล รวมทั้งรถไฟความเร็วสูงด้วย รถไฟฟ้าแอร์พอร์ตลิ้งค์ ใช้ระบบป้อนกระแสไฟฟ้าเหนือรางแรงดันไฟฟ้า 25,000 โวลล์ วิ่งด้วยความเร็วสูงสุด 160 กม./ ชม.

overhead

การป้อนกระแสไฟฟ้าแบบรางที่สาม

ระบบป้อนกระแส ไฟฟ้าด้วยรางที่สาม ใช้กับรถไฟฟ้าที่ใช้กระแสไฟตรง แรงดันต่ำ รางที่สามจะวางคู่ขนานไปกับรางรถไฟ อุปกรณ์รับกระแสไฟฟ้าที่ตัวรถยื่นออกรับกระแสไฟฟ้าจากรางที่สาม เพื่อใช้ขับเคลื่อนขบวนรถและระบบอำนวยความสะดวกอื่นๆ บนขบวนรถไฟ

resizedimage670502-thirdrail

เนื่อง จากรางสำหรับจ่ายกระแสไฟฟ้าวางทอดขนานไปกับรางรถไฟบนพื้นดิน อาจจะเป็นอันตรายได้ง่าย จึงใช้กับไฟฟ้ากระแสตรง แรงดันไม่เกิน 750 โวลล์ ส่วนมากใช้กับรถไฟขนส่งมวลชนในเมืองซึ่งขบวนรถวิ่งช้าและสถานีรถไฟอยู่ใกล้ กัน

ระบบจ่ายไป แบบรางที่สาม ไม่มีเสาและสายระเกะระกะไปตลอดทางรถไฟเหมือนระบบป้อนกระแสไฟฟ้าเหนือราง จึงก่อปัญหามลภาวะทางสายตาน้อยกว่า บางประเทศจึงออกกฏหมายบังคับให้รถไฟฟ้าที่เข้ามาในเขตเมืองติดตั้งระบบ จ่ายกระแสไฟฟ้าด้วยรางที่สามเท่านั้น

รถไฟฟ้าบีทีเอสและรถไฟฟ้าใต้ดิน ใช้ระบบป้อนกระแสไฟฟ้าด้วยระบบรางที่สาม

resizedimage580600-Untitled1

นคร จันทศร

วศบ. (เครื่องกล) MSc. (Operational Research)

ที่ปรึกษาผู้อำนวยการ สวทช.

อดีตรองผู้ว่าการรถไฟ

มิถุนายน 2554

 

โครงการจัดตั้งสถาบันพัฒนาเทคโนโลยีระบบขนส่งทางรางแห่งชาติ ภายใต้สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่ง(สวทช.) จัดตั้งขึ้นเพื่อการศึกษาวิจัยและพัฒนาและเผยแพร่ความรู้ด้านระบบขนส่งทาง ราง เพื่อการพัฒนาระบบขนส่งทางรางของประเทศ ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ ของโครงการฯ โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้เร็วที่สุด

Share