แม้ว่าระบบรางจะเป็นรูปแบบการขนส่งสาธารณที่ได้รับการพัฒนาอย่างจริงจังและก่อให้เกิดคุณูประการณ์อันหลากหลายแก่ประเทศ แต่ก็หนีไม่พ้นวัฏจักรของการเสื่อมถอย และได้ก้าวเข้าสู่ยุคเสื่อม ถูกแทนที่ด้วยการขนส่งรูปแบบใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการขนส่งทางถนน ที่สำคัญได้แก่ รถยนต์ส่วนบุคคล ที่ไม่เพียงแต่ใช้เป็นยานพาหนะ แต่ยังสื่อถึงฐานะทางสังคม ความมั่งมี และความเจริญทางเศรษฐกิจของประเทศ

แนวคิดดังกล่าวได้นำไปสู่การพัฒนาระบบถนนที่เข้มข้นและต่อเนื่อง เกิดเป็นโครงข่ายเส้นทางที่มีประสิทธิภาพ ขณะที่โครงข่ายเส้นทางรถไฟถูกปล่อยปะละเลยและไม่อยู่ในสภาพที่สามารถให้บริการสังคมได้อย่างที่ควรจะเป็น

ปัญหาหนึ่งที่ตามมา อย่างหลีกเลียงไม่ได้ คือ การเพิ่มจำนวนผู้ใช้รถยนต์อย่างรวดเร็ว นำไปสู่ภาวะการจราจรที่ติดขัด และการสร้างถนนเพิ่มมากขึ้น แต่ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาการจราจรได้อย่างจริงจัง เราอาจดีใจที่มีถนนสายใหม่เปิดให้รถยนต์วิ่งและได้ใช้ประโยชน์อยู่สักระยะหนึ่ง แต่แล้วสภาพความสะดวกสบายนั้นก็อันตรธานไปอย่างรวดเร็ว กลับกลายเป็นสถาพเดิมที่การจราจรติดขัด เป็นวงจรงูกินหางในการขนส่งที่แก้ไขไม่รู้จบ

thairailtech-article-dec2014-01

ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่เพิ่มขึ้นทุกขณะ ปัญหาสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตโดยรวมที่ถดถอยจากสภาพการจราจร ทำให้ภาครัฐมองเห็นประโยชน์ของการขนส่งระบบรางที่ประหยัดพลังงาน มีประสิทธิภาพการขนส่งสูงกว่า ใช้พื้นที่ในการก่อสร้างโครงสร้างขนส่งน้อยกว่า และเป็นระบบขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เหล่านี้ สะท้อนมาเป็นแผนการพัฒนาระบบขนส่งทางรางในระยะยาว

แต่การพัฒนาระบบรางที่ขาดตอนมานาน ทำให้ภาคอุตสาหกรรมของประเทศขาดศักยภาพที่เพียงพอในการรองรับการลงทุนดังกล่าว เพื่อให้เม็ดเงินลงทุนหมุนเวียนภายในประเทศและก่อประโยชน์ต่อเศรษฐกิจของประเทศโดยรวมได้มากที่สุด

โครงการพัฒนาระบบขนส่งทางรางและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องของไทยจึงได้รับการจัดตั้งขึ้นภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยมีวัตถุประสงค์ในระยะแรกเพื่อ เพื่อการสร้าง รวบรวมและบริหารจัดการองค์ความรู้เกี่ยวกับการขนส่งทางราง และรวมไปถึงการพัฒนาพัฒนาบุคคลากรที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งทางรางในลำดับต่อไป

ทั้งนี้เพราะ ในการพัฒนาระบบรางมีเทคโลยีที่เกี่ยวข้องหลายด้าน ได้แก่ เทคโนโลยีการก่อสร้าง ระบบอาณัติสัญญาณ การบริหารการเดินรถ เทคโนโลยีในการออกแบบและอุปกรณ์ต่างที่เกี่ยวข้องกับ ตัวรถ ระบบส่งกำลัง ซึ่งปัจจุบันเป็นเทคโนโลยีขั้นสูง

เราจึงมุ่งหวังจะสร้างบุคลากรที่มีความรู้ในศาสตร์ด้านต่าง ๆ เพื่อต่อยอดให้กับอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่องกับระบบรางสมัยใหม่ เช่น รถไฟความเร็วสูงในประเทศต่อไป

 

นคร จันทศร

วศบ. (เครื่องกล) MSc. (Operational Research)

ที่ปรึกษาผู้อำนวยการ สวทช.

อดีตรองผู้ว่าการรถไฟ

มิถุนายน 2554

โครงการจัดตั้งสถาบันพัฒนาเทคโนโลยีระบบขนส่งทางรางแห่งชาติ ภายใต้สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่ง(สวทช.) จัดตั้งขึ้นเพื่อการศึกษาวิจัยและพัฒนาและเผยแพร่ความรู้ด้านระบบขนส่งทางราง เพื่อการพัฒนาระบบขนส่งทางรางของประเทศ ไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหากำไร หากท่านพบว่ามีข้อมูลใดๆที่ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาปรากฏอยู่ในเว็บไซต์ ของโครงการฯ โปรดแจ้งให้ทราบเพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาดังกล่าวให้เร็วที่สุด

Share